‘Geen sprong in het diepe, maar een goed begin’

Een deelnemer over de cursus Leren filosoferen

Zoals ieder kwartaal gaven we ook van januari tot maart 2013 in Utrecht weer een open cursus Leren filosoferen. De deelnemers leerden in vier tweewekelijkse sessies zelfstandig en vakkundig filosoferen met hun doelgroepen. Hoewel de cursus niet uitsluitend is gericht op mensen in het onderwijs, bleek hij ook deze keer het meest in trek bij mensen uit die sector:  van primair (speciaal) onderwijs via voortgezet onderwijs tot en met hbo.

Linda_van_Boxtel3

Hoe is het eigenlijk om deze cursus te volgen? We vroegen het Linda van Boxtel (1980), dramadocente op het Jacob-Roelandslyceum in Boxtel en deelnemer aan de open cursus van januari tot maart 2013.

“Voor mij  is deze cursus leerzaam en inspirerend geweest. Er was gelegenheid om te oefenen  en  systematisch feedback te verwerken. Terwijl ik filosoferen met leerlingen tot nu toe beschouwde als een sprong in het diepe, kon ik door deze cursus de eerste stappen zetten. Behoedzaam, maar stevig en goed ondersteund.

Filosoferen met leerlingen biedt mij een nieuw perspectief op mijn rol als docent. Zoals veel van mijn collega’s heb ik de intentie om leerlingen te laten spreken vanuit hun eigen wijsheid. Het probleem is vaak: hoe geef ik dat vorm? Nu ik een filosofisch gesprek kan leiden, heb ik daar een structuur voor. Ik laat merken aan mijn leerlingen dat ik ze zie, ken en serieus neem in datgene wat ze denken en voelen. Daardoor groeit hun zelfvertrouwen. Dat is niet alleen winst voor het vak drama, maar ook en vooral voor de vorming van de leerlingen. Kritisch denken, nauwkeurig oordelen en toegewijd samenwerken zijn vaardigheden die goed van pas komen in het leven na school.

We koppelen resultaten terug naar de voorstelling
Een ander belangrijk aspect is dat filosoferen over kunst de kunstbeleving kan verdiepen. De wereld van de kunsten biedt leerlingen in hun ogen soms niet meer dan een plaatje in 2d. Op dit moment werk ik met leerlingen aan de voorstelling Romeo en Julia. Gisteren hebben we een filosofisch gesprek gevoerd over de vraag: waarom verlangen mensen? Ik noem vier van de uitkomsten: mensen verwachten dat ze gelukkig worden van de vervulling van hun verlangen. Verlangen wordt heviger naarmate de vervulling ervan verder weg is. Zodra je verlangen is vervuld, krijg je weer een nieuw verlangen. Het is een onbewust, steeds terugkerend proces.

Deze resultaten zijn direct terug te koppelen naar de inhoud van de voorstelling. Natuurlijk hebben we altijd wel gesprekken over de stukken, maar dit is een prachtige toevoeging aan wat ik al deed.

De gesprekken die ik voer duren zo’n drie kwartier. Het is erg prettig om zeker in de beginfase van zo’n gesprek te werken met een duidelijke structuur. Tot nu toe ligt het hoogtepunt steeds bij het vinden van regels en waarden. De leerlingen vinden in die fase echt zelf actief inzichten.

Ik heb in deze zes weken tijd veel geleerd, vooral doordat we veel konden oefenen. SLF bood behalve vakkundige begeleiding en een heldere cursusgids ook een prettige en veilige omgeving, wat nog werd versterkt door de betrokkenheid en motivatie van de overige deelnemers. Daardoor durfden we fouten te maken – en daar leer je van.”

11 maart 2013