Filosoferen over ‘wie ben ik?’

Filosoferen over ‘Wie ben ik?’ – jezelf zijn – anders zijn

Eén van de belangrijkste procesdoelen van het filosoferen is dat mensen over en voor zichzelf leren nadenken. De thema’s, suggesties en vragen in deze vaste rubriek geven gespreksleiders (leerkrachten, ouders, …) concrete handvaten dat doel na te streven.

Mogelijke start- en/of hulpvragen voor een filosofisch gesprek over ‘Wie ben ik?’
Wat is een mens? Wat is je geest? Wat is je ziel? Wat is je karakter? Wat zijn gevoelens?
Wat zijn goede eigenschappen van jezelf? Wat zijn minder goede eigenschappen van jezelf?
Wat is je geweten? Wat betekent schuld? Wat betekent schaamte?
Wat betekent het wanneer je ‘jezelf bent’? Wat heeft eerlijkheid met ‘jezelf zijn’ te maken?
Waarom lijk je (niet) op jouw ouders? Waarom hebben jouw ouders invloed op wie je bent?
Waarom hebben mensen moeite om zichzelf te zijn? Wat maakt jou uniek?
Waarom gedragen mensen zich soms anders dan ze werkelijk zijn?
Waarom is het zo moeilijk om iemand goed te leren kennen?
Waarom willen mensen iemand anders zijn dan dat ze zelf zijn?
Waarom zijn sommige mensen ontevreden over zichzelf?
Waarom worden mensen die er anders uitzien dan ‘normaal’ eerder gepest?
Waarom worden mensen die zich anders gedragen dan ‘normaal’ gepest?
Waarom hebben sommige mensen een hekel aan elkaar?
Waarom discrimineren mensen elkaar?
Hoe zou het zijn als iedereen blij was met zichzelf?
Hoe zou het zijn als niemand zichzelf was?

Mogelijke uitwerking (hulpvragen ter ondersteuning van het filosofische gesprek) van de startvraag: ‘Wie ben ik?’
Hoe zie je jezelf? Wat vind je leuk/ niet leuk aan jezelf?
Wat weet je van jezelf? Ken je jezelf? Kan je alles van jezelf weten?
Hoe zien anderen jou? Wat vinden anderen leuk /niet leuk aan jou? Kunnen anderen alles van jou weten?
Waar houd je (niet) van? Wat kan je (niet) goed?
Welke talenten heb je? Hoe ontwikkel je die? Waaruit blijkt dat je op je vader of moeder lijkt?
Welk stukje van jezelf lijkt helemaal niet op dat van één van je ouders? Wat maakt jou uniek?
Wanneer ben je helemaal jezelf? Kun je ook ‘jezelf niet zijn’? Wanneer wordt dat gezegd?
Waar komt jouw ‘ik’ vandaan? Waar zit jouw ik? Verandert jouw ik? Is jouw ik van vandaag hetzelfde als die ik van gisteren?
Waar gaat jouw ik naar toe als je dood bent?
Als jouw ik in een ander lichaam kon kruipen, zou het dan een kopie worden van iemand die al eerder heeft geleefd?
Als je je ik verliest, weet je dan niet meer wie je bent?
Heeft iedereen een ik? Hoe weet je dat? Hebben dieren ook een ik? Hoe weet je dat? Zijn er verschillen tussen het ik van een dier en het ik van een mens? Hoe weet je dat?
Kunnen mensen meerdere ikken hebben? Kan je jezelf kwijtraken? Kan je jezelf vinden?
Hebben eeneiige tweelingen dezelfde ik (dezelfde smaak, mening, gedrag, wil, interesses)?