Filosoferen over wijsheid

Het socratisch of filosofisch gesprek is niet alleen een methode om tot meer zelfkennis en (dus) meer onderling begrip te komen. Het is ook een methode om mensen na te laten denken over hun plek in de wereld. Om mensen te ondersteunen in hun zoektocht naar een bevredigende invulling, inzicht of idee van ‘het goede leven’. Maar ja, wat is wijsheid?

De thema’s, suggesties en vragen in deze vaste rubriek geven gespreksleiders van socratische gesprekken concreet materiaal om bovengenoemde doelen na te streven. Er zijn diverse mogelijkheden om met het thema ‘wijsheid’ aan de slag te gaan, alvorens erover te filosoferen, zoals:

Woordspin: de gespreksleider zet het woord ‘wijsheid’ op het bord, zet een cirkel er omheen en vraagt aan de deelnemers: ‘Wat is wijsheid?’. Hij/zij nodigt de deelnemers uit om kenmerken van wijsheid op te noemen en schrijft ze op.

Schrijfopdracht: Schrijf een verhaaltje, essay of een gedicht over wijsheid. Eventueel aanvullend: bij het schrijven houden de deelnemers rekening met de eigenschappen van wijsheid die bij punt 1 genoemd zijn.

Onderzoekopdracht: Zoek in kranten, tijdschriften of andere publicaties (Internet, boeken, tijdschriften, posters, foto’s) artikelen over wijsheid. Verzamel deze artikelen en breng ze in rubrieken onder. Presenteer de resultaten van je onderzoek!

Spreuken: verzamel spreuken, motto’s, deviezen, Loesjes enz. Welke is jouw favoriet en waarom?

Mogelijke start- en/of hulpvragen voor een filosofisch c.q. socratisch gesprek over wijsheid:
Wat is wijsheid? Wat betekent wijsheid voor jou?
Wanneer is iemand wijs? Ken je iemand die wijs is? Kun je dom en wijs zijn?
Over welke deugden beschikt iemand die wijs is?
Welke soorten wijsheid kunnen we van elkaar onderscheiden?
Hoe kan je zien of merken dat iemand (n)iets om wijsheid geeft?
Hoe zou het zijn als iedereen wijs was?
Wat heeft je karakter met wijsheid te maken? En je verstand?
Wat heeft levenskunst met wijsheid te maken?
Wat heeft je gezondheid met wijsheid te maken?
Wat heeft geluk of ‘het goede leven’ met wijsheid te maken?
Wat heeft liefde met wijsheid te maken?
Wat heeft spiritualiteit met wijsheid te maken? En religie?
Binnen welke schoolvakken zouden we met wijsheid aan de slag kunnen?
 
Mogelijke vervolgopdrachten n.a.v. filosofische gesprekken over wijsheid:
Tekenopdracht: laat in een tekening of schilderij zien wat wijsheid voor jou betekent.
Beeldende vorming: maak een collage waarin het begrip wijsheid duidelijk wordt weergegeven.
Schrijfopdracht (aanvullend): beschrijf jouw mooiste/beste leerervaring met betrekking tot wijsheid. Je mag ook een ervaring beschrijven wanneer jij jezelf erg wijs vond.
Drama: bedenk een opvoering waarin het duidelijk gaat om wijsheid (& uitvoeren).