Socratisch gesprek

Een socratisch gesprek is een poging door systematisch overleg een gemeenschappelijk antwoord te vinden op een fundamentele vraag. Deze vraag staat gedurende het gehele gesprek centraal. Het gesprek is onder meer een systematische reflectie op concrete ervaring. De deelnemers werken intensief samen. Anderen overtuigen van een mening is niet aan de orde. De deelnemers stellen vragen, luisteren nauwkeurig en denken gezamenlijk na. Een socratisch gesprek is vooral een zelfonderzoek. Het gesprek ontleent zijn naam aan Socrates, de leermeester van Plato. Hij probeerde anderen tot inzicht te brengen door hen vragen te stellen, voorbeelden te laten geven en ervaringen met hen te analyseren. Zijn uitgangspunt was dat je een inzicht niet verwerft door het voorgeschoteld te krijgen, maar alleen door zelf te denken.

Waarom?
Een socratisch gesprek kan een onderzoek van fundamentele vragen in vruchtbare banen leiden. Het gesprek maakt systematische reflectie op eigen handelen en na te streven doelen mogelijk. Het verbindt praktijkervaring met grondslagenanalyse. Mogelijke resultaten zijn:

•    De ontwikkeling van een gemeenschappelijke visie op een bepaalde kwestie
•    Een gemeenschappelijke terminologie, zodat misverstanden, zo vaak eigen aan fundamentele discussies, worden vermeden en werkelijke uitwisseling tot stand kan komen
•    Het expliciteren van intuïties inzake de betekenis van begrippen en het blootleggen van stilzwijgende kennis
•    Zicht op en begrip voor verschillende standpunten en de rechtvaardiging daarvan

Volgens Socrates is het hoogste doel van de filosofie dat je jezelf ontwikkelt tot een goed en verstandig mens: iemand die beschikt over morele kwaliteit en geestelijke autonomie. Filosoferen doe je om jezelf en anderen beter te begrijpen.

Waarover?
Een socratisch gesprek gaat over een niet-empirische, conceptuele en algemene vraag die voor jou persoonlijk een concrete en motiverende betekenis heeft. Instrumentele vragen (zoals: hoe bouw ik een fabriek of hoe verbeter ik een opleiding?) zijn niet geschikt voor een socratisch gesprek. Een geschikte uitgangsvraag is eenvoudig geformuleerd en te beantwoorden door erover na te denken. Een uitgangsvraag is bovendien te voorzien van concrete voorbeelden. De meest  uiteenlopende ervaringen kunnen dienen als vertrekpunt om te komen tot een geschikte vraag voor een socratisch gesprek.

Meer informatie
Stuur een mail naar info@lerenfilosoferen.nl of bel ons op 0251-253824.