De medewerkers van Stichting Leren Filosoferen zijn Socratisch gespreksleiders. Een Socratisch gesprek is een filosofisch gesprek waarin de gespreksdeelnemers worden uitgedaagd om hun eigen kennis en ervaring te onderzoeken, aan de hand van een door henzelf gewenste uitgangsvraag. Het is dus een gezamenlijk zelfonderzoek, dat bijdraagt aan zelfontwikkeling. Binnen organisaties voeren wij Socratische gesprekken ter optimalisering van de organisatie.

Het Socratisch gesprek vraagt een serieuze inspanning van de wil. Deelnemers worden aangesproken op hun discipline tot onderzoek, niet op hun vaardigheid tot redeneren. Het hoogste doel van dit soort gesprekken is volgens Socrates: ‘een goed en verstandig mens worden’, met als belangrijkste eigenschappen: morele kwaliteit & psychische autonomie. ”…uiteindelijk kom je terecht in een positie waarin je verantwoording moet afleggen over jezelf, over de manier waarop je leeft en over het leven dat je tot dusver hebt geleid…”

Procedure van het Socratisch gesprek:

1. Thema bepalen: de deelnemers bepalen gezamenlijk het thema dat ze willen onderzoeken;
2. Uitgangsvragen formuleren: de deelnemers formuleren betekenisvolle uitgangsvragen die betrekking hebben op het thema. Daarna kiezen ze één vraag die ze willen onderzoeken;
3. Bedenk een casus: de deelnemers beschrijven een casus (ervaring) uit hun eigen leven waarin de bij punt 2. gekozen uitgangsvraag speelt/wordt beantwoord;
4. Uitwisselen casussen: een aantal deelnemers vertelt beknopt hun persoonlijke ervaring/casus. De andere deelnemers kunnen daarop reageren en vragen stellen;
5. Keuze van één casus: de deelnemers kiezen gezamenlijk één interessante casus die aan de vereiste criteria voldoet;
6. Vragen & doorvragen – Leef je in!: de deelnemers stellen (meer) vragen over de gekozen casus, ter verheldering en om zich beter te kunnen verplaatsen;
7. Hittepunt – kernbewering: het ‘hittepunt’, ofwel het cruciale moment in de casus wordt geformuleerd in één zin (de kernbewering), in de volgende vorm: Toen … (hittepunt), deed/dacht/voelde ik …, want … . Alle deelnemers schrijven deze zin op en verplaatsen zich in de situatie van de voorbeeldgever aan de hand van de vraag: ‘Wat zou jij doen/denken/ervaren in deze situatie?’ ‘En waarom?’. Kortom, ze formuleren hun eigen variant op de kernbewering.
8. Regels: de deelnemers spreken hun eigen kernbewering (oordeel/gedachte) uit, waarna ze de regel (rechtvaardiging) formuleren die uit die bewering gehaald kan worden;
9. Principes: de deelnemers trachten om gezamenlijk tot principes (levensinzichten) te komen, vanuit de eerder geformuleerde regels. Principes rechtvaardigen de regels. Er wordt gezocht naar consensus over de rechtvaardigingen en kernbeweringen;
10. Reflectie & evaluatie: de deelnemers gaan na in hoeverre er consensus bestaat over de regels en rechtvaardigingen/principes. Tenslotte volgt een evaluatie van het gesprek.

De medewerkers van Stichting Leren Filosoferen leiden Socratische gesprekken in diverse organisaties (profit en non-profit) volgens de hierboven beschreven procedure. De duur van Socratische gesprekken (van 100 minuten tot drie dagdelen) is afhankelijk van uw wensen, eisen en doelstellingen. Informeer naar onze referenties en mogelijkheden via het contactformulier, of per email (info@lerenfilosoferen.nl) of telefonisch op nummer 0251-253824.